Güncelleme: 17:40 TSİ 11 Aralık 2019 Çarşamba
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Anahtar S-400

Taha Akyol
Güncelleme: 21:26 TSİ 15 Kasım 2019 Cuma

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başkan Trump’ın görüşmesi Türk-Amerikan ilişkilerinde tansiyonu düşürdü, piyasalar da rahat nefes aldı. Bununla birlikte iki liderin görüşmesinden çıkan somut neticeyi “görüşmeye devam” şeklinde özetlemek mümkün.

Önce iki tarafın jestleri dikkat çekti. Trump Erdoğan’ı çok iyi ağırladı, “hayran”ı olduğunu söyledi. Ermeni tasarısına öncülük eden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, bunu “bloke” etti.

Erdoğan’ın jestlerinin başında “beyaz sayfa açalım” sözü ile NATO üyeliğini vurgulayan konuşmaları gelir. Trump’ı çok memnun eden bir gelişme de FETÖ suçlamasıyla tutuklanan NASA uzmanı Serkan Gölge’nin yurt dışına çıkış yasağının kaldırılması oldu. Trump bu haberi “Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Serkan Gölge’yi serbest bıraktığı için teşekkür ediyorum” diyerek Amerikan halkına duyurdu.

Türkiye’de elbette büyük tepki çeken malum “mektup” meselesinde Erdoğan bilinen “Ey…” tavrıyla davranmadı, aksine, polemik konusu yapmaktan sakındı. ABD’deki açıklamasında mektupları Trump’a “takdim” ettiğini söyledi, “iade ettim” demedi.

İki taraf da ‘kopmamak’ gerektiğini görüyor.


SORUNLAR DEVAM EDİYOR

Olumlu yumuşamayı yansıtan bu tabloda, somut sorunlar devam ediyor:

ABD-PYD ilişkileri: Türkiye’nin çok hassas olduğu terörist Ferhat Abdi Şahin ve YPG’nin silahlandırılması konusunda hiçbir açıklama yok, demek ki bir gelişme sağlanmadı. Hatta Trump’ın ve Savunma Bakanı Esper’in, petrol için Suriye’de kalacakları, petrolü YPG vasıtasıyla koruyacakları ve gelirinden pay verecekleri yönünde açıklamaları olmuştu.

Yaptırımlar: Görüşmelerden sonra bu konuda bir açıklama yapılmamış olması da dikkat çekicidir. Gerçi Ankara mutabakatına göre yaptırımlar söz konusu olmayacaktı ama tasarılar Kongre’de yürütülüyor.

F-35 meselesi: Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmış olmasında bir düzeltme olacak mı? Bu konuda da bir açıklama olmadı. F-35 programının yöneticisi Korgeneral Eric Fick’in Türkiye yerine başka alternatif arayışlarıyla ilgili bir açıklaması var.

Gülen’in iadesi: Türkiye’nin ısrarlı olduğu bu konuda da her hangi bir gelişme olduğuna dair bir işaret ortaya çıkmadı.

Halk Bank’la ilgili bir açıklama da yapılmadı.

Ortak basın toplantısında sadece “dostane gazeteci”ye ve tek soru sorma imkanı verildiği için bu konuları iki lidere de bir aradayken sorma imkanı olmadı.

Cumhurbaşkanı’nın uçakta yaptığı açıklamalar, Türk tezini muhataplarına anlattığını gösteriyor.

 

S-400 İÇİN ÇÖZÜM?

ABD tarafı ise Beyaz Saray bildirisiyle tavrını ortaya koydu:

“Türkiye ile diğer alanlarda ilerleme sağlanabilmesi için S-400 hava savunma sistemi alımı konusundaki sorunlar çözülmeli.”

Amerika’nın yukarıda sıraladığım bütün sorunları S-400 meselesine bağladığı anlaşılıyor. Onun için S-400 meselesi Türk-ABD ilişkilerinde bir “anahtar” konumunda.

Nasıl olacak bu? Tabii ki Türkiye S-400’leri geri göndermeyecek.

Teknolojik düzeyde ara çözümler olabilir mi? Sanıyorum öyle bir formül aranıyor.

Nitekim Trump “çözüm arıyoruz” diye konuştu.

Uçakta Erdoğan Trump’ı “çok daha olumlu” bulduğunu belirterek S-400’ler konusunda şunları söyledi:

“Patriotları alırken S-400’ü tamamen kaldırma teklifini biz egemenlik haklarımız üzerinde bir tasarruf olarak görüyoruz ve kesinlikle doğru bulmuyoruz.”

Erdoğan’ın “tamamen” vurgusu dikkat çekicidir. Acaba çözüm “kısmen kaldırma” denilebilecek teknik formüllerde mi aranıyor?

 

GELENEKSEL EKSEN

Erdoğan’ın Yunanistan’ı örnek vermesi de anlamlı. Evet, Yunanistan’da Rus S-300’leri var “tamamen” depoya kaldırılmış durumda. Bizim ki “tamamen kaldırma” değil, kullanımı hayli kısıtlayan bir teknik formül olabilir.

Rusya’ya bu nasıl anlatılır, ayrı bir mesele.

S-400 son derece kritik ve Türk-ABD ilişkilerini her şeyden fazla bozabilecek veya düzeltebilecek çok karmaşık bir mesele.

YPG sorunu da böylesine kritik.

Erdoğan’ın gitmemesinin değil, gitmesinin isabetli olduğu görülmüştür. Hiçbir sorun çözülmemiş olsa da ilişkilerdeki yumuşama önemli bir gelişmedir. Bu yumuşama devam ettirilirse, sorunlarımızı çözüm yoluna koymak da mümkün olur.

Türkiye’nin geleneksel “eksen”inde, yani Batı ittifakı içinde gelişmesi, Rusya dahil bütün ülkelerde diplomatik ve iktisadi ilişkilerini geliştirmesi şüphesiz en doğru yoldur.

(KARAR)

Haberin Etiketleri : Taha Akyol
adv
SON DAKİKA
23:25 - Erdoğan: Bunlar Şehir Üniversitesi ile ilgili Halk Bankası'nı dolandırmak istediler21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler