Güncelleme: 17:41 TSİ 11 Aralık 2019 Çarşamba
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

İlişkiler kopmadı, ama sorunlar baki...

Ahmet Taşgetiren
Güncelleme: 21:32 TSİ 15 Kasım 2019 Cuma

Türkiye, Amerika’nın yaptığı birçok şeye en üst perdeden itiraz ediyor ama ilişkileri koparmak istemiyor.

Amerika, Türkiye’yi gerçekten rahatsız edecek birçok şeyi yapıyor ama ilişkileri koparmak istemiyor.

13 Kasım zirvesi Türkiye’nin itirazlarını ve Amerika’nın tepki çeken tavırlarını ortadan kaldırmamış gibi görünse de, iki ülke arasındaki ilişkileri kopmaktan kurtarmıştır, denebilir.

Uzaktan Türkiye adına öfkeli açıklamalar yapma ya da uzaktan Türkiye’yi dövme girişimleri yerini görüşülebilir zemine bıraktı denebilir.

Başbaşa ve heyetler halindeki görüşmeler 5 saati bulmuş. Türkiye’de Başkan yardımcısı Pence ve heyeti ile görüşmeler de 6 saat 20 dakika sürmüştü. İki ülke hem müttefik hem de aralarında çok ciddi sorunlar var, konuş konuş bitmiyor dense yeri.

İlişkilerin seyri en son “mektup” ile haysiyet kırıcı bir noktaya gelmişti, 13 Kasım buluşması mektubun akıbeti açısından da önemliydi, Cumhurbaşkanı mektubu Trump’a iade edeceğini söylemişti, masasına bırakmış. Trump’ın bu tavır karşısında ne yaptığını merak ediyor musunuz? Doğrusu bunu bilmek isterdik, çünkü o mektup nasıl travmatik nitelik taşıyorsa, mukabelesinin de muhatabında denk bir halet-i ruhiye oluşturması beklenirdi. Neyse, ikili ilişkilerde Johnson mektubundan sonra bu mektubun da kayıtlarda yer alacağı söylenebilir.



***

İki liderin basın toplantısında en pozitif şey, iki ülkenin ilişkilerine verilen önemin altının çizilmesi idi. Trump’ın bu noktada söylem planında bonkörce davrandığını söylemek mümkün. Cumhurbaşkanı Erdoğan da Amerika ile ilişkilere önem verdiğini saklamıyor.

Ancak somut problem alanlarına gelindiğinde Türkiye’nin alt alta sıraladığı konular var; Fethullah Gülen’in iadesi, Ferhat Abi Şahin’in terörist olarak tanınması, PYD-YPG’ye desteğin kesilmesi, yaptırım tasarısının engellenmesi, soykırım tasarısının iptali, F-35 programının devamı vs…

Arzu edilenler var, iki ülke arasındaki ticaretin 100 milyar dolara çıkarılması, Suriye’de inşa edilmesi öngörülen güvenli bölgeye Suriyelilerin iskanına ABD katkısının sağlanması vs…

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geziyi bir bakıma kamu diplomasisi için değerlendirmeyi planladığı da anlaşılıyor. Bütün başlıklar ikili ve heyet görüşmelerinde ele alınmış olmasına bakmaksızın, basın toplantısında “Türkiye’nin görüşleri”nin hem ABD hem dünya kamuoyuna duyurmak gibi bir yolu tercih etmesi bundan olmalıdır. Türkiye’nin terörle mücadelesi, Kürtler’le bir sorununun bulunmadığı, PKK terörü ile mücadeleyi Kürtlerle mücadele gibi sunmanın doğru olmadığı, hem Suriye’de hem Türkiye’de gayrı Müslimlere yönelik herhangi bir olumsuzluğun olmadığı vs. açıklamalar bu çerçevededir.

Bu açıklamaların ABD kamuoyunda derinlemesine işlenen negatif algıyı telafi edip etmeyeceği ayrı bir mesele olarak duruyor.

***

ABD tarafında Trump, ilişkilerin kopmamasında kritik rol üstlenen isim oldu. Hatta zirvede senatörleri de Erdoğan’la buluşturmasına bakılırsa, Türkiye adına ‘PR’ yaptığı bile söylenebilir. Bir anlamda “Gelin birinci elden dinleyin Türkiye Cumhurbaşkanını” demiş oldu. Muhtemel ki o senatörler kanalıyla Temsilciler Meclisi’nde alınan iki vahim kararın Senato’da engellenmesi düşünülmüştür. Mümkün mü? Henüz net gözükmüyor.

Çünkü Amerikan tarafı en azından S-400’ler konusunda “Nuh diyor Peygamber demiyor.” Türkiye-Rusya ilişkilerinin de onların masasında “Riskli madde” olarak durduğunda kuşku yok. DEAŞ’la mücadele konusundaki Türkiye kararlılığı satın alınmış gibi görünüyor. Ama “Suriyeli Kürtler” konusunda ayrı bir projeyi yürüttüklerini konuşmaların satır aralarından anlayabiliyorsunuz. Mesela Trump, Ferhat Abi Şahin’le ilgili direkt bir soruyu topu taca atarak cevaplandırmayı tercih etti.

Trump’ın basın toplantısındaki konuşması bana biraz “Bir iki güzelleme yapalım, Türkler bundan hoşlanır” türü kozmetik retorik niteliğinde göründü. Hiçbir temel konuya temas etmeyen ama gene de kürsüyü dolduran bir tavır… Sanki azille ilgili soru sorulduğunda canlandı Trump. Yani içerdeki mesele onun için daha yakıcı.

Her ne ise…

Bir gerilim filminin daha sonuna geldik. İlişkiler kopmadı, hiç yoktan iyidir, diyelim. Sorunlar baki kalsa da… Ortadoğu yeniden şekilleniyor, Rusya burada, Amerika ne yapacak, Türkiye bu coğrafyanın ülkesi olarak nasıl etkin konuma yükselecek? Bu sorulara bakınca bizim için de yüksek tansiyon normal değil mi?

(KARAR)

Haberin Etiketleri : Ahmet Taşgetiren
adv
SON DAKİKA
23:25 - Erdoğan: Bunlar Şehir Üniversitesi ile ilgili Halk Bankası'nı dolandırmak istediler21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler