Güncelleme: 08:36 TSİ 16 Ekim 2019 Çarşamba
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Kedilerin rengi: İslam ve gelişimi kolonilikten çıkarmak

Bobby Salman Sayyid
Güncelleme: 12:50 TSİ 10 Mayıs 2011 Salı

Bu belki peygamberden (S.A.V.) bir alıntı: “İlim Çin’de bile olsa arayınız.” Bu ruhla ve Çin’in giriştiği dikkat çekici ekonomik gelişimi göz önüne alarak, Çin ekonomik gelişiminin mimarı Deng Xiaoping’in söylemiş olduğu şu söze başvurmak isterim: “Kedinin siyah veya beyaz olmasının önemi yoktur, fare yakaladığı sürece iyi bir kedidir”. Bu söz, ‘uzman olmaktansa kızıl olmanın’ daha iyi olduğunu ilan eden Büyük Proleteryan Kültür Devrimi’ne bir yanıt olarak şöhret kazandı. Batı düzenini aşacak bir şey hayal etmeye çalışanlarımız, genellikle kedinin rengi hakkında endişelenmeden farenin yakalanmasına odaklanmaları yönünde uyarılırlar. Diğer bir deyişle, ‘ideolojik’ bir eleştiri geçersizdir. İlk bakışta İslam ve gelişimi karıştırma fikri, kedinin fare yakalama becerisinden çok sadece kedilerin rengi konusunda endişelenmek gibi görünür.

Neticede, 1930’lardan beri Müslümanlar İslamcı bir ekonomiyi formüle etmeye çalıştılar; fakat sonuçlar kozmetik (faiz alındığını gizlemek için çeşitli araçlar), marjinal (örneğin Pakistan’da Zekat devlet enstitüsü) ve büyük ölçüde ilgisiz oldu (Müslümanistan’da, Malezya veya Türkiye’deki ekonomik hikayeler, o tip İslami ekonomilerin ilanı olarak görülemez). İslami ekonomilerin yoksulluğu düşünülürse, İslam ve Gelişimi dile getirmek, budalalığı budalalıkla takip etmek gibi görünüyor. Timur Kuran, İslami ekonominin olasılığı eleştirisinde, köprüler inşa etmek, depremlerle başetmek veya çelik yapmak için belirli bir İslami yöntem bulunmadığını iddia eden bir ekonomist. Bunun gibi bir entelektüel konumda, İslami gelişimin düşüncesine bile vakit yoktur. En iyi şartta, İslami gelişimi ahlakın alanına teslim eder ve tek geçerli gelişim biçiminin, sonuç veren olduğunu iddia eder. Diğer bir deyişle, mesele kedilerin rengi değil farelerin yakalanmasıdır. Bu doğrultuda, İslami gelişim veya herhangi belirli başka bir gelişim biçimi üzerine endişe etmeden, basitçe doğal geleni yapmalıyız. Doğal olan elbette zaten şu an burada olan. Gelişim durumunda bu, Batı’nın öncülük ettiği gelişimin yolunu izlemek veya daha kesin olmak gerekirse, Avrupa merkezciliği kuran ve kurumsallaştıran bir mit olarak, Batı’nın nasıl kazanıldığı mitini takip etmektir. Geniş biçimde sömürgecilik sonrası düşünme denebilecek entelektüel aktivitenin çoğu Batı miti ve Batı tarihinin arasındaki uçurumu gösterir. Eleştiride alternatifi olmayan böyle bir vurgu, gelenekselciyi kurumsal durağanlıkla desteklendiği ve yerleşik sağduyunun kendini sürekli tekrar ileri sürdüğü bir konuma yerleştirir. Böylece İslamcı bir gelişim yolu bulabilirsek, gelişimin doğal şeklini kabul etmek için seçeneğimiz yoktur. 

Doğal olanın ne olduğu yine de çok belirgin değildir. Durum köprü inşa etmek için belirli İslami bir yol olmaması olsa, ekonomik etkinlik olarak Müslümanların yaptıkları şeyler var; örneğin, Müslüman topluluklar belirli bir şekilde öldürülmüş hayvanların etlerini yiyorlar ve bazı etleri yiyor, bazılarını yemiyoruz. Bunların tümü ekonomik aktivitenin organizasyonuna işaret ediyor. Müslümanların domuz yememe eğilimi ne doğal, ne de bu yasak evrensel; fakat böyle bir yasak ekonomik akitiviteyi şekillendiriyor. Bir sulama kanalını kazmanın İslami bir yolu olmayabilir fakat Müslüman olmak, ekonomik etkinliğin organize edildiği yolu etkiler. Müslüman olmak pazarların ve tacirlerin karşılamaya çalıştığı talepleri teşvik eden istekleri kurgular. İslam’ın kendisi belirli bir gelişim yöntemi sağlamazken, gelişim süreci ile tamamen ilgisiz de değildir. İslam ve Gelişim arasındaki ilişki İslam kültüründe bulunabilir.

İslam kültürü, İslam’dan ilham alan her şeye işaret eder; fakat İslam’ın kendi esininin bir parçası değildir. İslami matematik yoktur fakat İslam kültürü matematiği vardı. Bunlar kültürel, sosyal ve politik olarak İslam’ın baskın olduğu toplumlardaki matematikçilerin çalışmalarıydı. İslam kültürü gelişimi, sadece kapsamlı bir plan olarak Kuran emirlerinin veya Hadisler’in toplanması ile kurulamaz. Ayrıca İslam kültürü gelişimi, sosyal davranışın bir dizi ahlaki soruya indirgenmesiyle de detaylı olarak açıklanamaz. Yine de İslami kültür gelişimi, bir şeyleri yapmanın doğal yolu olarak kabul edilenin şekillendirilmesi için, Müslümanlara ortak bir dil sağlayabilir. Diğer bir deyişle, İslam kültürünü gelişimle birleştirmek geleneksel bilgeliği sömürgecilikten kurtarma ve sarsma potansiyeli taşır ve böyle yaparak, Harvard ve Chicago’dan hazırlarını getirmektense belirli Müslümanistan toplumlarının şartlarına özel yapılmış reformlara ve yeni düşünme biçimlerine alan yaratır. Gezegenin temel farklılığını yansıtan alternatif paradigmalara ihtiyaç var. İslam kültürü gelişimi birkaç işlevi yerine getirir: Dile getirilmesi, gelişimin bayağı ve rastlantısal oluşumunu gösterir. Batı sonrası ufkunun terimleriyle düşünmemize yardımcı olacak, sömürgecilikten kurtaran bir hayal gücüne katkıda bulunur. Etrafında, belirli etik geleneklerin sosyal ve kültürel reformların alanlarını etkileyebileceği bir platform sağlar. İslam kültürü gelişimi, Müslümanlara yöntem veremeyebilir fakat bize bir amaç sağlar. Fare yakalamak kedilerin yaptığı tek iştir ve belki de kedilerin rengi, yapabildikleri diğer şeylerle bağlantısız değildir. Egemenlik olmadan demokrasi olamaz ve sömürgecilik kaldırılmadan egemenlik imkansızdır.

STAR

adv
SON DAKİKA
15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar01:03 - Bakanlıktan Moody's'in not indirme kararına tepki00:19 - Erdoğan: Binali Yıldırım ve Ekrem İmamoğlu arasındaki ortak yayın kırılma noktası13:37 - Bakan Çavuşoğlu: Türkiye S-400'ü almıştır ve S-400'ler Türkiye'ye gelecektir13:34 - Suriye İdlib'deki Türk gözlem noktasına saldırı: 3 asker yaralı10:40 - ABD Temsilciler Meclisi'nin S-400 kararına Türkiye'den tepki10:29 - ABD, Türk pilotların F-35 eğitimlerini durdurduğunu açıkladı14:00 - Yıldırım-İmamoğlu ortak yayın tarihi belli oldu23:21 - Binali Yıldırım açıkladı: Benim tercihim Uğur Dündar’ın yönetmesi (İmamoğlu ile ekranda tartışma programı)14:14 - ABD'den S-400'e karşı Türkiye'ye ilk hamle!23:51 - 9 günlük bayram tatilinin ilk üç gününde 54 trafik kazası oldu10:18 - Türkiye ekonomisi krizde mi?10:06 - Mayıs ayı enflasyon rakamları belli oldu09:40 - Endonezya'da 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:17 - Sakarya Hendek'te 4,6 büyüklüğünde deprem! İstanbul'da hissedildi11:52 - Kuzey Irak'a PKK'ya yönelik kara ve hava harekatı21:54 - ABD Başkanı Trump Körfez'e asker gönderme kararını onayladı!15:03 - İngiltere Başbakanı Theresa May istifa tarihini açıkladı21:18 - YSK'nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptali ile ilgili gerekçeli kararı açıklandı23:55 - Süper Lig'in 33. haftasında şampiyon Galatasaray10:41 - Şubat 2019 işsizlik rakamları belli oldu00:12 - Okulların tatil takvimi değişti22:18 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye hiç kimsenin müstemlekesi değildir00:21 - Ahmet Davutoğlu: YSK’nın kararına tepki: YSK'nın İstanbul kararı değerlerimizi zedeledi00:15 - Abdullah Gül'den YSK'nın İstanbul kararına tepki: 367 neyse YSK'nın İstanbul kararı aynı20:04 - YSK, İstanbul seçminin iptaline ve yenilenmesine karar verdi18:34 - İşte kalp krizinin 7 belirtisi12:32 - YSK, AK Parti ve MHP'nin İstanbul seçimine itirazı bugün görüşecek10:44 - Kimlik, ehliyet ve pasaport randevu süreleri bir güne düşürüldü
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler